۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ – تحقیقات جدید منتشر شده در مجله Journal of Immunology فاش کرد که چگونه بالا بودن قند خون (هایپرگلیسمی) و دیابت نوع ۱ (T1D) ممکن است در برابر برخی سرطان‌ها مانند ملانوما (سرطان پوست)، سرطان سینه و سرطان روده محافظت ایجاد کند. پیش از این نیز دیابت نوع ۱ با کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها مرتبط دانسته شده بود، اما دلایل دقیق این پدیده همچنان یک راز باقی مانده بود. اکنون داده‌های جدید حاصل از مطالعات روی موش‌ها نشان می‌دهد که این امر می‌تواند ناشی از تغییر در سلول‌های ایمنی، موسوم به «سلول‌های T» باشد که در اثر بالا بودن قند خون ایجاد می‌شوند.
قند خون بالا، سلول‌های T را بازطراحی می‌کند
برای گره‌گشایی از این معما که چرا بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ با کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها مواجه هستند، پژوهشگران ابتدا مشاهده کردند که رشد تومور در موش‌های دچار هایپرگلیسمی (مانند وضعیت دیابت نوع ۱ درمان‌نشده)، در مقایسه با موش‌های دیابتی که انسولین دریافت می‌کردند و موش‌های با سطح قند خون نرمال، کاهش یافته است.
هنگامی که محققان بررسی کردند چه چیزی باعث رشد کندتر تومورها در موش‌های با قند خون بالا شده است، دریافتند که هایپرگلیسمی در حال «بازبرنامه‌ریزی» سلول‌های Tاست تا این سلول‌ها بتوانند رشد تومور را بهتر کنترل کنند.
موش‌های دارای هایپرگلیسمی نه تنها تعداد سلول‌های Tبیشتری داشتند، بلکه مشخص شد که این سلول‌ها در مبارزه با تومورها نیز مؤثرتر عمل می‌کنند. پژوهشگران می‌گویند این موضوع احتمالاً به این دلیل است که بالا بودن قند خون باعث می‌شود بدن سلول‌های ایمنی التهابی بیشتری را حفظ کند که این امر به توانایی مبارزه با سرطان کمک می‌کند. جالب اینجاست که وقتی موش‌های مبتلا به دیابت نوع ۱ برای کنترل قند خون خود انسولین دریافت کردند، سلول‌های Tتوانایی ارتقایافته‌ی خود در مبارزه با سرطان را از دست دادند.
یک مسیر سیگنال‌دهی، کنترل تومور را تقویت می‌کند
محققان برای درک بهتر تغییرات خاص در سلول‌های Tِ موش‌های دارای هایپرگلیسمی، سلول‌های T را در سه گروه (موش‌های با قند خون بالا، موش‌های دیابتی تحت درمان با انسولین و موش‌های با قند خون نرمال) با هم مقایسه کردند تا تغییراتی که باعث افزایش قدرت مبارزه با سرطان شده است را شناسایی کنند.
آن‌ها دریافتند که سلول‌های Tدر موش‌های دارای هایپرگلیسمی، استفاده از یک «مسیر سیگنال‌دهی سلولی» خاص را افزایش داده‌اند که این امر به قدرت مبارزه بیشتر سلول‌های Tبا سرطان کمک می‌کند. شناسایی این مسیر سیگنال‌دهی به عنوان یک عامل کلیدی در تقویت توانایی سلول‌های T، راه را برای توسعه درمان‌های جدید سرطان هموار می‌کند که می‌توانند این فرآیند تقویت‌شده را تقلید کنند.
مشابهت تغییرات در سلول‌های ایمنی انسان
پس از مشاهده این تفاوت‌ها در موش‌ها، پژوهشگران به دنبال تغییرات مشابه در انسان‌ها نیز گشتند و دریافتند که همین مسیر سیگنال‌دهی در سلول‌های ایمنی به‌دست‌آمده از خونِ افراد مبتلا به هایپرگلیسمی نیز افزایش یافته است.
دکتر آنامیکا بوز، استادیار موسسه ملی آموزش و تحقیقات داروسازی در هند و نویسنده ارشد این مطالعه، می‌گوید: «یافته‌های ما با به‌کارگیری تغییراتی که در سلول‌های Tبیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ مشاهده می‌کنیم و تقلید از این تغییرات سلولی در درمان‌های جدید برای تمامی بیماران، مسیرهای تحقیقاتی متعددی را برای ایمنی‌درمانی‌های جدید سرطان باز می‌کند.»
او افزود: «این یافته‌ها هیجان‌انگیز هستند زیرا اکنون بخشی از دلیل محافظتِ دیابت نوع ۱ در برابر برخی سرطان‌ها را درک کرده‌ایم. درک جدید ما از نقش این مسیر سیگنال‌دهی خاص، روش‌های جدیدی برای توسعه ایمنی‌درمانی‌های مبتنی بر سلول Tبرای بیماران مبتلا به سرطان در اختیار ما قرار می‌دهد.»
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-10-immune-linked-diabetes-cancer-treatments.html